در سرزمين فارس هيچ شهرى نيست مگر اينكه رشته‌هاى كوه ، آن را احاطه كرده يا در دامنه كوهى واقع شده باشد به‌جز پاره‌اى از شهرهاى آن ، كه در دشت واقع شده است . و پنج شهر آن معروف است كه بزرگ‌ترين آن‌ها استخر است پس از آن ، اردشيره خره ، سپس شاپور و بعد از آن فناخسرو . و نيز در آنجا پنج روم است كه بزرگ‌ترين آن‌ها رم خيلويه ، بعد از آن رم احمد بن ليث ، سپس رم احمد بن صالح ، ازآن‌پس رم شهريار ، به دنبال آن رم احمد بن حسين و رم جايگاه اكراد و محلى است كه خيمه و خرگاه خود را سراپا مىكنند و به عبارت ديگر محل چادرنشينان است . سرزمين فارس ، از ديرباز و از پيش از اسلام واقع شده بود ، ميان نهر بلج تا اوّل سرزمين آذربايجان و از ارمنيه تا فرات و ازآنجا تا صحراى عربستان و ازآنجا تا عمان و مكران و كابل و طخارستان و به طورى كه اظهار داشته‌اند ، سرزمين فارس باصفاترين و معتدل‌ترين قطعات ربع مسكون است و داراى پنج شهر معروف بوده است : استخر و شاپور و اردشير خره و دارابجرد و ارجان . و طول و عرض قطعات آن صد و پنجاه فرسخ مىباشد . و در نواحى فارس قبيله‌هاى كرد كه متجاوز از پانصد هزار خانوارند در چادرهاى موئى زندگى مىكنند و به رويه عرب در زمستان و تابستان به دنبال چراگاه بوده و به دامدارى اشتغال دارند . مؤلف تقويم البلدان گويد : سرزمين پارس ، از طرف مغرب به حدود خوزستان و تمام حد غربى و از طرف شمال به اصفهان و كوه‌هايى كه اطراف آن را احاطه كرده ، و از جهت جنوب به درياى فارس كشيده شده‌اند و از طرف مشرق به حدود كرمان و بيابانى كه از جهت شمال ، شهرهاى فارس را در احاطه خود دارد ، همان بيابانى است كه واقع ميان فارس و خراسان است و تمام حد شمالى آن ، حدود اصفهان و شهرهاى جبال است .